Seksueel misbruik

Seksueel misbruik komt veel voor. Het vindt plaats in alle lagen van de bevolking, bij Nederlanders en bij allochtonen, door mannen en vrouwen. 1 op de 6 vrouwen heeft er vóór haar zestiende jaar mee te maken gehad. Meestal is de pleger iemand uit de directe omgeving van het kind, zoals een (stief)vader, broer, oom, huisvriend of buurman, soms een (stief)moeder of tante. Ook jongens krijgen met seksueel misbruik te maken. Eén op de drie meldingen bij de politie betreft een jongen.

Seksueel misbruik gaat een kind niet in de koude kleren zitten. Het basisvertrouwen wordt verraden en geschonden. Door seksueel misbruik wordt de autonomie en de geestelijke en lichamelijke integriteit aangetast.
Het misbruik ondermijnt het gevoel van veiligheid, ondergraaft beelden van zichzelf en van zijn/ haar omgeving.
Ervaringen met seksueel misbruik hebben alle elementen van trauma in zich: machteloosheid, acute ontwrichting van het bestaan, extreem onbehagen en geen controle over de gebeurtenis.

Een kind dat gevangen zit in een omgeving waar sprake is van seksueel misbruik, krijgt met enorme aanpassingsmoeilijkheden te maken, immers:

• Het kind moet zich veilig voelen, op één of andere manier, in een omgeving die onveilig is.
• Het kind moet mensen vertrouwen, op één of andere manier, die onbetrouwbaar zijn.
• Het kind moet controle hebben, op één of andere manier, over een situatie die angstaanjagend onvoorspelbaar is.
• Het kind moet macht hebben, op één of andere manier, in een toestand van hulpeloosheid.

De gevolgen van deze ervaringen zijn ingrijpend. Ze beïnvloeden een groot deel van het leven, zonder dat het verband tussen de gevolgen/klachten en het misbruik gezien wordt.
De klachten ten gevolge van seksueel misbruik verergeren vaak door jarenlang zwijgen over deze ervaringen, uit angst en schaamte.
Het is nodig het zwijgen te doorbreken om het seksueel misbruik te kunnen gaan verwerken.

Seksueel misbruik heeft niet voor ieder kind dezelfde gevolgen. Een aantal factoren spelen daarbij een belangrijke rol:
- de ernst en de duur van het seksueel misbruik zelf
- leeftijd en persoonlijkheid
- relatie tot de dader
- algehele levenssituatie
- reactie van andere, voor het kind vertrouwde mensen