"Kinderen aan zet" onderzoek naar de gevolgen voor kinderen van het hebben van een moeder die seksueel misbruikt is (2009)

De ‘VSK hulp na seksueel misbruik’ vangt via haar cliënten direct
en indirect signalen op over belemmeringen in het leven van de kinderen van de cliënten, ten gevolge van het seksueel misbruik verleden van hun moeder. (Ex) cliënten en hun kinderen hebben meegedaan aan een kleinschalig onderzoek naar deze belemmeringen.

Doelstelling van het onderzoek
Inzicht krijgen (via fieldresearch) in het functioneren van de gezinnen waarbij de moeder in
het verleden seksueel misbruikt is. Een beeld schetsen (via deskresearch) van de gewenste
situatie binnen gezinnen. Deze bevindingen naast elkaar leggen om zicht te krijgen op wat de mogelijke gevolgen zijn in het leven en in de ontwikkeling van kinderen van een misbruikte moeder.
Zicht krijgen op de vorm van ondersteuning waar deze kinderen behoefte aan hebben en die wenselijk is.

Impact kinderen
Het is gebleken dat de kinderen wel gevolgen ervaren van het seksueel misbruik verleden van hun moeder, maar ze zien/ervaren dit niet als probleem. De kinderen die nu een volwassen leeftijd bereikt hebben zien de gevolgen wel en vinden het belangrijk dat er hulpverlening geboden wordt. Ze zijn op volwassen leeftijd geconfronteerd met de gevolgen die het seksueel misbruik verleden van hun moeder voor hen als kind met zich mee heeft gebracht.

Terugblikkend vinden zij dat er hulpverlening noodzakelijk is met betrekking tot lichamelijk contact en identiteitsvorming. Ondersteuning om het kind te leren meer bij zichzelf stil te staan en minder bij de problemen van hun moeder. Daarnaast komt naar voren dat ze het belangrijk vinden dat er door ouders en kinderen samen gepraat wordt over de gevolgen en de betekenis van het seksueel misbruik (b.v. geen contact met familie, angstig zijn, drang naar controle, moeite met lichamelijk contact etc).

De openheid en inzichten van de inmiddels volwassen kinderen hebben waardevolle informatie gegeven over de leefsituatie in een gezin met een misbruikte moeder en over de noodzakelijke ondersteuning aan kind & gezin.
De moeders zien vaak niet in wat de gevolgen zijn van hun verleden voor de kinderen, maar erkennen wel dat de kinderen ondersteuning nodig hebben.
Naast bovengenoemde punten vinden zij het ook belangrijk dat er aandacht besteed wordt aan het uiten van emoties. Tevens vinden zij het belangrijk dat de kinderen met anderen kunnen praten over wat het betekent om een moeder te hebben die seksueel misbruikt is.

Aanbevelingen
Een van de aanbevelingen, van de moeders en kinderen die meegedaan hebben aan het onderzoek, is het opzetten van een lotgenotencontact voor deze kinderen.
In een gesprek met een medewerker van de KOPP-groep (lotgenotengroep voor kinderen van psychiatrische ouders) van de GGz is gebleken dat een lotgenotengroep heel effectief is. De kinderen die deel nemen aan de lotgenotengroep van de GGz, ervaren voor een groot gedeelte dezelfde gevolgen als kinderen van een seksueel misbruikte moeder. Dezelfde thema’s spelen een essentiële rol.